Doğan ve horoz

Çevik bir doğan, yüksek sesle öten bir horozla tartışırken sözü horozların insanlarla ilişkisine getirdi. Ona göre bu kuşlar dışarıdan uysal görünseler de özlerinde yabaniydiler; dostça görünürken düşmanlık besliyorlardı. İçlerinde ne bağlılık ne de güvenilirlik vardı. Davranışları samimiyetsizlikten ve nankörlükten ibaretti.

Horoz, bu suçlamayı hangi davranışlarına dayandırdığını sordu:

“Bizde ne gibi bir vefasızlık, ne gibi bir nankörlük gördün?”

Doğan, insanlardan gördükleri iyilikleri sıralayarak karşılık verdi:

“Bundan büyük nankörlük mü olur? İnsanlar size iyi davranıyor, yemeğinizi hazırlıyor. Yiyecek bulmak için çaba harcamadan ömrünüz boyunca yeterince besleniyorsunuz. Size hep aynı özenle bakıyor, sizi koruyorlar. Böylece onların koruması altında rahatça yaşayabiliyorsunuz. Fakat sizi çağırdıkları anda kaçmaya başlıyor, bir damdan ötekine uçuyorsunuz.”

Ardından, horozların davranışını kendi türünün davranışıyla karşılaştırdı:

“Biz doğanlar ise yaban kuşlarıyız. Buna rağmen insanlarla birkaç gün birlikte olmamız, onlara bağlılık göstermemize yetiyor. Avladığımız hayvanları onlara getiriyoruz. Aramızdaki mesafe ne kadar büyük olursa olsun, tek bir seslenişleriyle yanlarına dönüyoruz.”

Horoz, davranışlarına ilişkin bu karşılaştırmanın doğruluğunu kabul etti. Ancak doğanın övdüğü bağlılıkla kendisinin suçlandığı itaatsizliğin başka bir açıklaması vardı:

“Haklısın. Fakat sizin insanlara gitmenizle bizim onlardan kaçmamızın nedeni şu: Siz, kendi türünüzden bir kuşun tavada kızartıldığını hiç görmediniz. Biz ise kendi türümüzden kuşları ateşte kızartılırken gördük. Siz de bunu görmüş olsaydınız insanlardan uzak dururdunuz. O zaman biz damdan dama kaçarken siz dağdan dağa kaçardınız.”